De Banden

De fiets kwam standaard met Schwalbe Marathon Slick banden. Het leek ons een ideale mix voor wat wij wilden; relatief brede  banden van 37 millimeter maar zonder profiel zodat we wel snelheid konden maken als op de racefiets die we tot dan toe gewend waren. De banden bleken inderdaad erg plezierig en "snel" te fietsen. Het enige nadeel in het begin was het relatief vele lekrijden ondanks de kevlar beschermlaag in de band. Wat speurwerk op Internet leerde ons dat het op maximale spanning houden van de banden uitkomst zou moeten bieden. En jawel, zolang de banden maar met meer dan 5 bar over het asfalt rolden, reden we niet lek. De banden voldeden, prima maar begonnen na circa 3.500 kilometer wel erg veel slijtage te vertonen. Tijd om op zoek te gaan naar vervanging.

We waren inmiddels gewend geraakt aan onze Koga's en misten we de hogere snelheid van de racefiets niet echt meer. Sterker nog, we gingen heel andere eisen stellen. De Schwalbe Marathon Slick waren dan wel erg fijn om over asfalt te zoeven, maar zodra je het asfalt verlaat zijn deze banden toch een stuk minder handig. Ook in de herfst met vallende blaadjes wilden de wielen wel eens doorslippen; normaal alleen een probleem voor de Nederlandse Spoorwegen. Op zoek naar andere banden dus. We keuze voor een fabrikant was snel gemaakt; wij waren en zijn heel erg tevreden over Schwalbe dus Schwalbe moest het worden. We wilden een redelijk profiel en maximale protectie tegen lekgaan. Om een potentieel lang en saai verhaal terug te brengen tot de essentie: we hebben gekozen voor de Schwalbe Marathon XR. Deze banden speciaal voor vakantiefietsers zouden een langere levensduur moeten hebben dan de gemiddelde fietsband. Van de Schwalbe Marathon XR is ook een opvouwbare uitvoering gemaakt, deze nemen wij op grotere toertochten en vakanties mee zodat een gescheurde buitenband ons niet gaat stoppen. De banden hebben gewoon een reflecterende laag zoals dit volgens ons hoort voor toerbanden. Het enige waar de gemiddelde beginnende Schwalbe Marathon XR klant even aan moet wennen is de prijs. Met gemiddeld EUR 35 voor een band kun je dit niet echt een goedkoop bandje noemen.

Met twee fietsen die elk meer dan 25.000 kilometer op de klok hebben staan op Schwalbe Marathon XR banden durven wij te stellen dat deze banden voor ons helemaal top zijn. We rijden zelden of nooit lek; gemiddeld zal het eens per 7.500 kilometer voorkomen maar meer ook niet. De banden gaan lang mee: tot 8.000 kilometer hebben wij gehaald op een set banden. Kortom, een aanrader wat ons betreft!

De Fietszadels

Op de twee gloednieuwe Koga’s zaten standaard twee Selle Royale gel racezadels. Daar kunnen we kort over zijn: wat zaten die ongemakkelijk! Maureen hield het na een paar weken al voor gezien. Na 30 kilometer fietsen werd het zo vervelend, dat het enige waar je nog aan kon denken, dat verrekte zadel was. Maureen wilde het liefst haar oude fietszadel terug. Dat had al die jaren geen problemen gegeven, maar dat was geen gezicht. Het gel racezadel werd dan ook omgewisseld voor een Trekking zadel van Selle Royal. Patrick was een stuk eigenwijzer en hield vol dat het een kwestie van wennen was. Een paar weken later had ook hij er genoeg van. Nog een racezadel is omgewisseld voor een trekkingzadel. Patrick bleef wel regelmatig last houden van het fietszadel. Voor Maureen zat het zadel prima, tot we in Maleisië gingen fietsen.

Fietsen in de tropen op een plastic fietszadel gevuld met gel is niet echt comfortabel. Laat zo’n zadel een half uurtje in de tropenzon staan en je weet wat we bedoelen zodra je weer opstapt. Zoals zo vaak als we iets anders willen, hebben we druk gezocht op Internet om te kijken waarop de gemiddelde vakantiefietser zijn dag zittend doorbrengt. De trend schijnt toch te zijn om zo'n gelzadel te hebben. Daar hadden we geen zin in, we hadden al twee gelzadels gehad en dat was niets. We besloten onze blik te richten op de voorkeuren van de wereldfietsers die wij via Internet volgen. Met name kilometervreters Dick en Els zijn enthousiast over hun leren fietszadel, dus was leer ook voor ons een mogelijke oplossing. De Engelse firma Brooks is daarbij wereldberoemd. 

De keuze is gevallen op een Brooks Finesse Titanium voor Patrick en een Brooks Swift Titanium voor Maureen. Het zijn ongeveerde fietszadels met een zwart lederendek dat middels koperen klinknagels aan een titanium onderstel is bevestigd. De Brooks fietszadels zien er bijzonder eigenwijs uit en maken onze Koga's helemaal "af". En nee, we hebben niet gekozen voor een titanium onderstel vanwege het gewicht: die fietszadels leken ons gewoon het best en het oog wil ook wat.

Het heeft tussen de 1.000 en de 1.500 kilometer geduurd voordat de Brooks fietszadels comfortabel werden. Bij Maureen iets langer, aangezien ze te ver naar achteren zat. En die klinknagels willen maar niet meevormen... Dus heeft ze het Brooks zadel twee keer moeten inzitten. Het is gewoon een feit: als je een paar weekjes niet aan fietsen bent toegekomen dan merk je dat niet alleen aan je ingezakte conditie maar ook aan je achterwerk als je weer op de fiets stapt en flink kilometers gaat maken. Je achterwerk moet gewoon weer even wennen aan het leren zadel. Dat gaat wel snel, na een dag of twee zit het weer net zo comfortabel als voorheen. Ja, we zijn tevreden over deze Brooks zadels. Sterker nog, als we onverhoopt een andere fiets moesten nemen dan zouden we de zadels overzetten of een nieuw Brooks zadel aanschaffen. Maar zolang de huidige fietszadels niet versleten zijn, gaan we het inzitten van zo'n leren zadel niet vrijwillig vervroegen. 

De Fietsschoenen en Pedalen

De standaard Koga pedalen hebben we meteen laten vervangen door Shimano PD-M324 pedalen. De ene helft is een SPD-pedaal, de andere helft is gewoon vlak en kan worden gebruikt met normale schoenen. Gecombineerd met onze Shimano fiets-loopschoenen bevalt dit uitstekend. De SPD-kant valt automatisch naar boven, zodat je bij het wegrijden direct kunt vastklikken. We zijn zo aan de SPD combinatie gewend dat zonder SPD fietsen niet fijn is. In juni 2003 zouden we een ronde in het mooie Limburgse heuvelland gaan fietsen ter voorbereiding van de fietsvakantie in Schotland. Na aankomst in Geleen bleken we onze fietsschoenen te zijn vergeten. Patrick is op zijn gewone schoenen gegaan. Maureen had hakken aan, dus ze heeft een paar gymschoenen van Patrick’s moeder geleend. De route die we hadden uitgezocht was deels onverhard. Bij het klimmen bleek hoezeer we gewend waren aan onze SPD-schoenen. We konden nu een stuk minder kracht zetten en schoten regelmatig met onze voeten van de pedalen. 

De Shimano SPD schoenen die we hebben zijn ook geschikt voor normaal gebruik gedurende de dag. Het lopen gaat prima op de schoenen, alleen een gladde ondergrond is nog wel eens vervelend. Natte stenen, een ijzeren loopplank naar een boot, dat soort dingen zijn af en toe een avontuur. Het zijn natuurlijk ook geen "echte" wandelschoenen, maar tot op heden hebben ze prima voldaan tijdens onze fietsvakanties.  Maar het is nog altijd beter dan de alternatieven. De Shimano schoenen zijn ondanks hun vriendelijke prijs toch erg stevig en duurzaam. Als je bedenkt wat die schoenen allemaal moeten doorstaan; zand, modder, regen, olie en het inslaan van tentharingen natuurlijk.

Voor onze fietsvakantie naar Rome hadden we nieuwe fietsschoenen gekocht. De Shimano's hebben hun werk bijna 15.000 kilometer gedaan in allerlei weersomstandigheden. Maar ze waren nu toch echt wel op. Maureen heeft wederom een paar Shimano fietsschoenen uitgekozen. Lekker eenvoudige met veters en een klittenband over de wreef van de voet. Toen we ons eerste paar fietsschoenen kochten vonden we die klittenband constructies die veel schoenen kennen maar raar en lelijk. Als je echter wat kilometers in bergachtig gebied heb gemaakt, ga je de meerwaarde van die klittenband over de wreef inzien. Die zorgt ervoor dat je de pedalen ook echt omhoog kunt trekken met je voet! Een onverklaarbare eigenaardigheid aan deze SPD schoenen is het feit dat een deel van de klittenband op de schoen niet wordt bedekt door de flap met klittenband. Dit heeft tot gevolg dat dat stuk gaat vastzitten aan andere stoffen materialen, zoals de zijkanten van de auto of een vliegtuigstoel. Patrick heeft deze keer geen Shimano maar Diadora schoenen genomen. Gewoon om eens wat anders te nemen dan weer Shimano. Het zijn best aardige schoenen alleen de elastische veters zijn minder. Door die elasticiteit ben je snel geneigd de veters te strak aan te trekken waardoor ze na een paar kilometer fietsen toch wel beginnen te knellen.

Sinds 2005 hebben we allebei een paar Keen schoenen aan als we tijdens een fietsvakantie niet fietsen. De SPD schoenen dragen we dus alleen als we fietsen. De Keen schoenen zijn veel fijner om te dragen als het warm is. Het betekent waarschijnlijk ook dat de fietsschoenen veel langer mee kunnen omdat we er geen grote afstanden meer mee lopen. Het voordeel van de SPD schoenen wordt snel een nadeel als het oppervlak waarop je loopt nat en/of glad is. Als je op natte stenen of tegels loopt, heb je totaal geen grip. En na een regenachtige dag moeite doen om je voeten droog te houden tijdens het fietsen, zijn je voeten nat zodra je in het natte gras bent afgestapt. Het metalen plaatje in de zool van de SPD-schoen is een zwak punt bij het buiten houden van water.
We hadden het al eens gelezen op Internet en sinds kort is Patrick ook de trotse bezitter van een paar waterdichte sokken. Het kllinkt als een bizarre en onmogelijke combinatie: sokken die waterdicht zijn. Maar het werkt wel echt. Patrick’s voeten bleven bij regen droog en warm. We hadden verwacht dat de sokken niet bepaald fris zouden ruiken, maar ook dat valt gelukkig reuze mee.

De Fietscomputer

De fietscomputer is meestal niet noodzakelijk om lekker te kunnen fietsen. Behalve dan wanneer je een beschreven route aan het rijden bent die meldt dat je bij een bepaalde kilometerstand een afslag moet nemen. Zoals bij de meeste zaken op onze fiets wilden wij een fietscomputer zonder rare fratsen die het gewoon moest doen maar dan wel onder alle omstandigheden. Of het nu regent, 45 graden in de tropenzon is of wild gestuiter over slecht wegdek, wij willen weten hoe ver en hard we rijden.

Wij hebben daarom gekozen voor de Shimano Flightdeck SC-M6500. Deze geeft behalve snelheid, afstand, gemiddelde snelheid en dergelijke ook aan in welke versnelling je fietst. En dat wordt in het LCD display getoond met een grafische representatie van de 3 tandwielen voor in combinatie met de 9 tandwielen achter. Normaal gesproken kun je aan de derailleur shifters zien in welke versnelling je rijdt maar wij werpen een blik op het LCD schermpje. Deze ogenschijnlijke frats vinden wij in de praktijk toch wel heel erg handig. Met name in de bergen op steile hellingen met zware bepakking vinden wij het heel prettig om in één oogopslag te kunnen zien in welk verzet je rijdt en of je nog kleiner kunt schakelen.

Wij vinden het prettig dat je de nulstand van de kilometerteller na het vervangen van de batterij gewoon kunt instellen. Je begint dus niet weer op 0 kilometer maar stelt gewoon de afstand in die je al op de teller had staan. Wat minder makkelijk is aan de Flightdecks, is het instellen van de tijd. Dit is in Nederland niet zo'n probleem maar op fietsvakantie in verre landen wil je nog wel eens wat tijdzones overschrijden. Het verzetten van de tijd vinden wij zo onhandig dat we het niet doen en onze Suunto X6 alleen actueel houden.

De Shimano Flightdecks hebben inmiddels meer dan 26.000 kilometer op de klok staan en we zijn er nog steeds tevreden over. We merken wel dat de jaren beginnen te tellen. Af en toe heeft een Flightdeck wel eens kuren waardoor hij geen snelheid aangeeft. Af en toe geeft het LCD niet de juiste versnellingscombinatie aan. De Flightdeck van Maureen laat de pijltjes die aangeven of je harder of langzamer dan het gemiddelde fietst niet meer zien. Echter, dit zijn allemaal kleine haperingen die meestal snel te verhelpen zijn en door ons niet als hinderlijk worden ervaren. In ieder geval niet zo vervelend om de Shimano Flightdecks door nieuwe Flightdecks te vervangen.  

De Verlichting

Onze fietsen hebben alleen achterlicht en géén voorlicht. Dat acherlicht gebruiken we eigenlijk zelden of nooit. We fietsen namelijk niet in het donker. In Nederland is het niet zo'n probleem om in het donker te fietsen. De wegen zijn goed, de verlichting is meestal okay en de gemiddelde verkeersdeelnemer in Nederland is gewend aan fietsers. Hoe anders is dit in de verre buitenlanden. We hebben één keer in Costa Rica na zonsondergang gefietst. Naief en levensgevaarlijk; sindsdien fietsen wij gewoon niet in het donker.

En toch hebben we een achterlicht. Dat achterlicht zit er vanwege de reflector en het feit dat we het achterlicht nog wel eens kunnen gebruiken als we lange tunnels moeten overwinnen. We hebben verscheidene achterlichten geprobeerd voordat we het huidige simpele model op batterijen met aan/uit knopje in gebruik namen. Een doos vol met hoegenaamd automatisch schakelende lampjes staat in de kelder. Dure prul, stuk voor stuk. Het zal vast allemaal leuk werken in Nederland voor het ritje naar de stad tijdens koopavond maar dat is het dan ook.

Gewoon een goedkoop achterlicht dus op batterijen  met een aan/uit knopje. Als we dan al lange tunnels hebben, dan gebruiken we onze hoofdlampjes als voorlicht. Maar dat is tot op heden één keer voorgekomen en wel onderweg naar Italië. Gewoon niet in het donker fietsen.

Het Spiegeltje

Een spiegeltje op je fiets, dat klinkt nogal oubollig. Stel je nu niet zo’n enorme spiegel  voor die in staat is tegenliggers van de fiets te slaan. Dus niet zo'n ding dat je vooral ziet op fietsen van bejaarden. Nee, ons fiets spiegeltje heeft een doorsnede van circa vier centimeter en zit op verstelbare wijze vast aan het uiteinde van het stuur. Het is inmiddels een onmisbaar onderdeel van onze vakantiefietsen; wij gaan niet op pad zonder onze spiegeltjes.

Het spiegeltje voorkomt dat Patrick een stijve nek krijgt van het omkijken. Omdat wij normaal gesproken achter en niet naast elkaar fietsen met Patrick voorop, moet Patrick toch regelmatig controleren of Maureen het tempo nog kan bijbenen. Afgezien daarvan geeft het spiegeltje een stuk rust tijdens het fietsen. Zo kun je achterop komend verkeer op tijd zien aankomen. Dit is in Nederland interessant om te weten maar in verre buitenlanden helemaal! De spiegeltjes hebben al heel wat heikele situaties weten te voorkomen. Zo zagen wij dat een Srilankeese buschauffeur oordeelde dat hij ons makkelijk kon passeren hoewel de zijn ons tegemoet racende collega op dezelfde smalle weg vond dat snelheid minderen niet vereist was.

Hoewel we van onze reisleider in Pakistan mochten vernemen dat echte mannen geen spiegeltjes op de fiets hebben, zitten ze er nog steeds en kunnen we ze iedereen van harte aanbevelen.

De Derailleurbeschermer

Een ogenschijnlijk triviaal onderdeel van de fiets maar niets is minder waar naar onze mening. Wij hebben al heel wat derailleurbeschermers versleten in de 26000 kilometer die we tot nu toe gefietst hebben. Zwaar verbogen of volledig afgebroken. Dat was vaak het resultaat van ons toevertrouwen van de fietsen aan de diverse vliegmaatschappijen. Maar over verbogen derailleurbeschermers zijn wij niet rouwig. Die hebben hun werk gedaan; ze hebben de derailleur beschermd tegen van buiten komend onheil. 

Wat ons opviel is dat het de laatste tijd steeds moeilijker werd om een fatsoenlijk derailleurbeschermer te kopen. Het schijnt een beetje uit de mode te zijn om zo'n ding op je fiets te hebben zitten. Hoewel, bij ons is het toch gewoon een werkend onderdeel van het geheel en bepaald geen modeverschijnsel. Op zoek naar weer eens een vervangende derailleurbeschermer kwamen we bij Snel Tweewielers in Utrecht. De balie medewerker herkende het probleem van het vinden van een goede derailleurbeschermer en gaf ons de tip om een zogenaamde Hanger Banger te nemen. Wij hadden tot dan nog nooit van een  Hanger Banger gehoord maar al Googlend wordt je snel wijzer.

Een Hanger Banger is een stukje metaal waarmee je de derailleur steviger verbind aan de uitvalnok van de achtervork. Dit doet een Hanger Banger door in de derailleur te haken en onderdeel te worden van de Quick Release. Een blik op de begeleidende foto doet weer recht aanhet gezegde dat een plaatje meer waard is dan duizend woorden. Als je dan op zoek gaat naar zo'n Hanger Banger, kom je er al snel achter dat ze in Nederland nog niet echt gemeengoed zijn. Kostbaar zijn ze ook. Wij hebben onze North Shore Billet Hanger Bangers in de UK besteld. 

Toen de Hanger Bangers werden afgeleverd, hebben we ze meteen gemonteerd om ze zo uit te kunnen proberen op onze fietstocht door Laos. Nou ja, niet zozeer de fietstocht door Laos was de uitdaging, eerder de vliegreis er naartoe. De Hanger Bangers hebben keurig hun werk gedaan. Beide derailleurs hangen nog zo aan de fietsen als moest hoewel één derailleur door het karton stak bij terugkeer op Schiphol.