De Feiten
De afstandenNet als in Schotland hadden we ook nu gehoopt om onze reisfeitjes bij te houden op de Pal Tungsten T2 die we meesleepten in de stuurtas van Maureen. Maar tijdens de fietsvakantie in Schotland hadden we al geleerd dat de accu's van deze PDA snel leeg waren dus hadden we een iSun zonnepaneel gekocht. Ondanks de vele kabeltjes en euro's die we spendeerden aan deze oplossing moesten we ook nu weer het vertrouwde boekje en pennetje gebruiken. De iSun bleek niet voldoende vermogen te leveren om de Palm te kunnen opladen: prul dus. We hebben de strijd dan ook opgegeven en hebben besloten voortaan gewoon een notitieboekje en pen te gebruiken: werkt altijd.
De oplettende lezer zal opmerken dat we tijdens de fietsvakantie volgens bovenstaande tabel meer geklommen dan gedaald hebben terwijl dat niet kan als je op hetzelfde punt eindigt als waar je de reis begon. De verklaring voor het verschil van 123 meter is vrij simpel: Patrick wil nog wel eens vergeten om onze Suunto hoogtemeter uit te zetten voordat we een hotelkamer met loeiende airconditioning betreden. Door het grote vrijwel instantane temperatuurverschil denkt de Suunto dat we weer hoogtemeters aan het maken zijn. Volgende keer zullen we beter opletten, echt waar :-). In tegenstelling tot onze vorige twee fietsvakanties waar we ook het Suunto horloge meenamen, had Patrick deze keer wel het ding onder controle zodat we deze keer ook hoogteprofielen van een aantal dagen hebben. We hebben die profielen maar van een aantal dagen omdat we min of meer per ongeluk erachter kwamen welke menuutjes van de Suunto doorlopen moesten worden om die logging aan te zetten. De onderstaande profielen geven de hoogte in de tijd weer. Dit heeft dus niets te maken met hoogte versus de afgelegde afstand zoals je die vaak ziet maar die informatie hebben wij dus niet. Het geeft wel redelijk aan hoe wij zwoegden in de bergen van Costa Rica. De kostenCosta Rica is geen goedkoop land. Al helemaal niet als je de toeristische gebieden en 'attracties' bezoekt. Dan is het zelfs gewoon een ronduit duur land. Blijf je echter bij de grote toeristenstromen vandaan en gaat naar die winkels en eetgelegenheden waar ook de Ticos zelf gaan dan kun je voor relatief weinig geld rondkomen in Costa Rica. Met name de eerste anderhalve week van onze fietsvakantie waren erg goedkoop omdat we kampeerden en zelf kookten. Toen we eenmaal weer het asfalt hadden gevonden en overnachten in hotels, werd de reis een stuk duurder. Dit was voor ons een bewuste keuze maar als je goedkoop wilt rondreizen dan kan dat zeker. De vliegtickets van Iberia waren duur. We betaalden EUR 1031 per persoon voor een retourticket waarbij we twee keer moesten overstappen. Eerst een vlucht naar Madrid en vanaf daar naar Miami. In Miami dan weer het vliegtuig uit en overstappen naar San Jose. Het voordeel van Iberia was dat ze het Amerikaanse "2 piece concept" gebruikten voor de bagage. Je mag dan elk twee stuks bagage meenemen van elk maximaal 32 kilo. Dit was voor ons wel het doorslaggevende argument om geen directe (nou ja, wel via Miami) vlucht met Martinair te nemen. Op deze manier zouden we geen gedoe met gewichtsoverschrijding van de bagage van doen hebben. Wisten wij veel dat Iberia op de terugweg niet zo netjes met onze fietsen omging.... We hebben voor het eerst in ons leven een tour gemaakt op vakantie (US$ 63). Een woord: verschrikkelijk! Het concept "guide" is niet aan ons besteed. Razend irritant zo'n local die in steenkolen Engels de omgeving beschrijft en flauwe grappen maakt. Maar ja, zonder "tour" hadden we nooit Volcan Irazu kunnen zien dus die guide namen we dan maar op de koop toe. Het viel ons ook op hoeveel je mist als je gewoon in zo'n busje door het land raast. Op de fiets maak je iedere meter behoorlijk intens mee, vooral als het steil berg op gaat. Die moeite die wij moesten doen voor iedere meter was het meer dan waard als je dan merkt wat je mist in zo'n busje. Onderstaande tabellen tonen waar we ons geld zo'n beetje aan uit hebben gegeven. En uitgeven hebben we gedaan! In totaal koste deze fietsvakantie ons EUR 3906,46. Dat is bepaald geen low budget vakantie durven wij te stellen! Gemiddeld komt dit namelijk neer op EUR 162,77 per dag, maar dan wel inclusief alles, dus ook de vlucht en verzekeringen. Houd moed, het kan echt een stuk goedkoper dan wij gedaan hebben! De reis van en naar Costa Rica met Iberia was schreeuwend duur. In totaal koste dit inclusief de obligate reisverzekering meer dan EUR 2000. Vooral al die bijkomende kosten zijn razend irritant en nogal hoog. In totaal betaalden wij EUR 146 aan allerlei extra kosten boven op de kosten van het ticket waardoor dit gewoon 8% duurder wordt.
Geld hebben we met enige regelmaat uit de muur gehaald of aan het loket van een lokale bank. Voor we vertrokken hebben we voldoende euro's omgewisseld voor Amerikaanse dollars zodat we de eerste paar dagen vooruit zouden kunnen zonder in geldnood te raken. In totaal haalden wij EUR 1095,68 op bij banken en geldautomaten om dit in hoog tempo weer uit te geven aan eten, drinken en overnachting.
Als je dacht dat we aan al dat geld uit de muur genoeg zouden hebben: je kent ons dus nog niet. Wij hebben namelijk ook nog bij tijd en wjle gezwaaid met onze creditcard. Af en toe wat enthousiastig want met dit stuk plastic gaven we ook nog eens EUR 748,53 uit. Hier zit dan wel EUR 155 voor het parkeren op Schiphol (!) bij en circa EUR 140 aan souvenirs.
We hebben de nodige hotels van binnen gezien. De prijzen varieerden sterk afhankelijk van de regio en de klasse van het hotel. Onderstaande tabel geeft een indruk van wat wij per hotel uitgaven.
The following table shows the current exchange rate for the Costaricaanse Colone for both American Dollar and European Euro.
De overnachtingenDe eerste paar nachten hebben we vooral gekampeerd op campings en één keer bij een vriendelijke man in de achtertuin. De eerste twee nachten brachten we door op de camping met de pittoreske naam "Trailerpark Belen". Een luidruchtige plek voor een camping: precies tussen twee drukke doorgaande wegen richting San Jose in; oordoppen zijn een eerste vereiste om te kunnen slapen. Op de eerste fietsdag stranden we in de middle of nowhere dus moesten we wel kamperen en wel bij iemand in de tuin tussen de bananenbomen in. Op het schiereiland Nicoya hebben we ook gekampeerd en daar brachten we op Playa Coyote onze laatste nacht in de tent door. Kamperen gaat perfect in Costa Rica; voldoende campings of plekken om vrij te gaan staan. De campings die er zijn, zijn over het algemeen eenvoudig en een douche met koud water is al een luxe; voor ons geen punt maar als je toch iets meer luxe zoekt dan kun je beter niet kamperen in Costa Rica. Kamperen is goedkoop; gratis als je vrij kampeert en een paar euro per nacht op een camping. Alleen het trailerpark in Belen was duur: iets van 15 US$ per nacht voor een hobbelig grasveldje. De hotels zijn er in Costa Rica net als in elk land in vele soorten en smaken al naar gelang het geld dat je er wilt verbranden. Dat wat de Lonely Planet dan vaak "top end" vind komt in ons boekje niet veel verder dan lage middenklasse. De hoegenaamd luxe "Best Western" hotels in Costa Rica vonden wij niet zoveel voorstellen. De twee die wij van binnen zagen waren niet echt nieuw meer om het zo maar uit te drukken. Wij vonden de bed-and-breakfast achtige hotelletjes toch leuker en beter van kwaliteit en zeker redelijk betaalbaar. Een nachtje in een hotel kostte ons gemiddeld US$50 en dan hadden we er af en toe ook een ontbijtje bij. De maaltijdenVoor het bijzondere en lekkere eten hoef je niet naar Costa Rica te gaan, zeker niet als je vegetarier bent. De maaltijden zijn over het algemeen eenvoudig. Een typische maaltijd met de naam "Casado" bestaat uit rijst, bruine bonen en een stukje vlees, vis of kip. Nog een paar kleine stukjes groente erbij en dat was hem dan weer. Zo'n maaltijd kost dan ook niet veel en is overal te krijgen. Daarnaast zijn er wel genoeg steakhouses waar je echt enorme stukken biefstuk voor relatief weinig geld naar binnen kunt werken. Costa Rica was wel een makkelijke plek om telkens wat te eten te vinden. Zelfs de kleinste gehuchten in de middle of nowhere hadden wel een soda-tentje waar wat te eten en te drinken was. Als je echter net zoals wij de eerste anderhalve week vooral veel zelf wilt koken dan is de variatie in de winkeltjes nogal beperkt. Ze hebben onvoorstelbaar veel verschillende soorten pasta maar slechts een soort rode saus die je dan kunt voorzien van wat (hamburger)-gehakt of tonijn. Wat vruchten (eventueel uit blik) toe en dat was het dan wel weer. Als je eens wild wilt doen dan neem je rijst in plaats van paste en complementeert dit dan met een blikje zalm. Kom je in de meer toeristische gebieden zoals rond Arenal en Poas dan zie je ook de fastfood ketens weer opduiken en de prijzen navenant stijgen. De pizzahut kom je overal in Costa Rica wel tegen als er tenminste sprake is van een redelijk formaat stad. De MacDonalds troffen wij alleen in San Jose / Alajuela aan en wat ons betreft hoeven ze niet verder uit te breiden in Costa Rica. De pechduivelDe pechduivel was blijkbaar ook met fietsvakantie ergens in Centraal Amerika want we zijn hem nogal wat tegen gekomen. Niet dat er echt veel stuk ging maar het zat gewoon af en toe lekker tegen met ons materiaal. Alleen de mantel van de derailleurkabel van Patrick's fiets brak af bij het oogje waar hij het frame in gaat. Ditzelfde euvel hadden we 2 jaar eerder in Frankrijk ook al eens. Toen bij de voorste derailleur, nu was achter blijkbaar aan de beurt. Dit is toch wel een zwak punt van onze Koga's: de derailleur- en remkabels zijn allemaal zo krap gesneden en onhandig gerouteerd dat wanneer je wat rondrijdt met een stuurtas aan het stuur dit leidt tot doorslijten van de kabels. Op zich geen groot probleem en in feite makkelijk te herstellen, als je tenminste een stukje mantelkabel bij je hebt! Dat herstellen van dit kabel ging vrij soepel afgezien van het loswurmen van de derailleurkabel. Koga heeft bedacht dat het mooi is dat er een stalen hoedje aan het uiteinde van de rem- en derailleurkabels zit zodat deze niet gaat rafelen. Leuk idee, je krijgt dat hoedje er echter met geen mogelijkheid vanaf, ook niet met een tang. De kabel door proberen te knippen met een net niet scherpe tang maakt het drama nog groter. Een hoop gepruts dus op een grasveldje voor onze cabina (inmiddels zijn de hoedjes thuis allemaal verwijderd met een kabeltang). Door het gepruts met dat kabelhoedje kreeg Patrick haast want die zat toch liever languit in de zon en dus tjoep daar vloog het schroefje van de derailleurhendel aan het stuur de wijde wereld in en belande in het gras. Weg schroefje en dat was al de tweede keer. Het eerste schroefje dat het gras zocht behoorde eigenlijk het spiegeltje van Patrick aan het stuur vast te houden. Doordat het spiegeltje echter de avond ervoor op het vliegveld van San Jose niet helemaal goed gemonteerd was, dacht Patrick dit even snel op te lossen. Niet dus en per saldo het drama nog groter want nu hing het spiegeltje wat triestig aan een flinke bos tape aan het stuur. Die tape-oplossing werkte voor geen meter want die tape hield niet van felle zon en na een half uurtje trappen gaf het spiegeltje het op en bungelde zo de rest van de dag door. Een briljante ingeving van Patrick 2 dagen later zorgde dat het gebruik van een slangeklem het spiegeltje weer bruikbaar maakte. De pechduivel had het vooral voorzien op onze IT infrastructuur die we meesleepten in de stuurtas van Maureen. In Schotland hadden we onze Palm Tungsten al meegenomen maar al snel aan de kant moeten leggen omdat de accu leeg was. Nu hadden we een iSun zonnepaneel meegenomen inclusief de nodige snoertjes om alles aan elkaar te knopen en zo te kunnen opladen. Helaas, dat iSun ding is dus prul van de bovenste plank want die doet het dus alleen als er flink wat zon is en dan nog geeft hij zo weinig vermogen af dat dit te weinig is om de Palm op te laden. Tja daar sta je dan met 500 euro aan spul en je kunt nog geen mailtje inkloppen. Tot overmaat van ramp bleek thuis dat het beetje wat we al in hadden geklopt voor eeuwig verloren is gegaan want de Palm accu was blijkbaar zo leeg dat ook het gehele geheugen van de Palm leeg bleek bij thuiskomst. We wisten niet eens dat dat kon, harstikke waardeloos dus voor fietsvakanties. De Palm gaat nu verder als dure zakagenda van Patrick, de rest van de 250 euro aan spullen verdwijnt ergens in de kast... De terugkomst op Schiphol was toch wel de anticlimax van de hele fietsvakantie. Onze tassen kwamen al snel over de bagageband aan en net toen we eens uitgebreid wilden gaan zitten om op onze fietsen te wachten zagen we ze al uit de bagagelift komen. Wat een feest! De vorige keer moesten we meer dan anderhalf uur wachten en nu was alles binnen een kwartier al in ons bezit. Toen Patrick de fietsen in ontvangst nam viel hem al meteen op dat de fietshoes niet helemaal meer lekker zat. Dat bleek een voorbode voor de nodige ellende: flinke transportschade! De bagageafhandeling door Iberia was zo slecht dat beide fietsen behoorlijk wat schade hebben opgelopen. De fiets van Maureen zag er wel heel erg triest uit. Aan de verbogen rechtercrank bungelde een gebroken en verbogen 42 tands voorblad. Onvoorstelbaar hoe onvoorzichtig ze met deze fietsen zijn om gegaan want een tandwiel breek je niet zomaar even doormidden, laat staan dat je een crank krom buigt! De rest van de ellende bestond uit flinke slagen in alle 4 de wielen, verbogen derailleurbeschermers en dito tegen het frame verbogen derailleurs, geknikte kettingen en één gestolen pomp. We weten zeker dat de pomp gestolen is omdat het plastic daar kapot is gesneden en deze met heel veel tape aan het frame was vastgezet: die valt niet zomaar op de grond. Kortom: balen, balen en nog eens balen. Een schaderapportje laten opmaken bij Aviapartner (de bagage-mishandelaar van Schiphol voor Iberia): een ontluisterende bezigheid. Lekker bureaucratisch personeel dat geen flauw idee heeft wat het doet en vooral weinig compassie toont voor twee ontredderde fietsvakantiereizigers. Gelukkig hebben we een reisverzekering afgesloten en de beide fietsen extra verzekers, de claim is ingediend bij de Goudse: nu maar afwachten wat dit alles brengt. Aanvulling 14 februari 2004 We hebben vandaag een brief gekregen van het expertisebureau dat namens de Goudse Verzekeringen onze claim in behandeling heeft. Met veel wantrouwen maakten we de brief die we vandaag kregen open. Maar, zie daar, ons wantrouwen in verzekeringsmaatschappijen was deze keer onterecht: de schade wordt volledig vergoed. Sterker nog, we krijgen zelf 54 euro extra voor het zelf uitvoeren van de reparatie-werkzaamheden! Zijn we toch nog blij de relatief dure reisverzekering inclusief aanvullende fietsverzekering van de Goudse te hebben afgesloten, volgende keer doen we dat dus gewoon weer. De gezondheidAfgezien van wat builen en schrammen na de valpartijtjes van ons allebei op de vreselijk steile gravelwegen waar we ons de eerste paar dagen op begaven waren er geen spannende belevenissen op gezondheidsgebied. We dronken het water overal gewoon uit de kraan en zelfs dat leverde geen maag- of darmproblemen op hoewel de Lonely Planet aanraad om fleswater te gebruiken. Tja, ook deze keer hebben we onze Katadyn weer niet gebruikt om water te zuiveren. De eigenaardighedenWat viel ons op in Costa Rica? Waar hebben we ons over verbaasd? Waar hebben we hartelijk om gelachen? Kortom, wat beschouwen wij als de opmerkelijke eigenaardigheden van Costa Rica en haar inwoners. We hebben er een paar verzameld:
Het weerWe keken al weken uit naar het tropische klimaat. Het weer in Costa Rica heeft ons zeker niet teleurgesteld. Op de meeste dagen was het aangenaam tot vervelend warm. Op wat grotere hoogte werd het 's avonds wel fris. Nou ja, fris is een relatief begrip. Als het 's avonds afkoelde tot 23 graden Celsius, vonden wij het tijd voor onze warme trui. En in tegenstelling tot onze voorgaande fietsvakantie in Schotland waren we deze keer goed voorbereid op het "koude" weer. Het is verstandig om qua kleding rekening te houden met de hoogte waarop je je soms zal bevinden. Daarom is een warme trui wel een aardige aanvulling op je tropische bagage. Costa Rica kent niet echt vier seizoenen, maar een droog seizoen en een regenseizoen. Het einde van het regenseizoen is half januari pas echt afgelopen. Volgens onze taxichauffeur zijn volgens Costa Ricaanse volkswijsheid de eerste twaalf dagen van januari een voorbode van het weer gedurende het nieuwe jaar. Een soort Enkhuizer Almanak, maar dan in Costa Rica. Als die volkswijsheid klopt, dan wordt de eerste helft van juni 2004 nogal nat (maar ja, dat ligt in het regenseizoen, dus dat klopt vast wel). Het hangt ook erg af waar in Costa Rica je zit voor wat betreft het weer. Ten noorden van het Arenal meer en dus aan de noordzijde van de bergketen die daar ligt wil het nogal nat wezen ook tijdens de droge periode. Ga je de bergen over en fiets je vervolgens over de Meseta Central dan is het gelijk een stuk droger. We hebben een paar dagen regen gehad. Tot onze verbazing waren de regens in omvang wel tropisch maar wat betreft duur niet. Het kan in Costa Rica dus gewoon de hele dag door hard regenen. Wij hadden verwacht dat het eerder tropische buien zouden zijn: kort maar krachtig. Helaas, het bleek lang en krachtig te zijn. De dagen dat het regende waren niet allemaal fietsdagen, zodat we er weinig last van hebben gehad. Bovendien is het ook tijdens regen niet koud, waardoor het minder onaangenaam aanvoelt dan in Nederland. In Arenal hebben we een paar rustdagen gehad. Hier regende het vrij veel. Volgens onze gastheer komt dat doordat Arenal tussen twee bergketens ingeklemd ligt. De tocht van Arenal naar Fortuna hebben we in de stromende regen volbracht: een van de mooiste fietsdagen die we gehad hebben! Op de laatste fietsdag zijn we afgedaald van 2020 meter hoogte naar zo'n 900 meter. We vertrokken met regen, heel veel regen. Onderweg leken we de wolken te snel af te kunnen zijn, rond 1600 meter hoogte konden we heel duidelijk voelen dat we een warmere luchtlaag inreden. Heel bijzonder, het ene moment is voelt het gewoon koud en nat aan en 500 horizontale en 50 verticale meters verder en je voelt de vertrouwde warme klamme deken om je heen geslagen worden. Alajuela gelegen op 939 meter boven zee-niveau:
Puntarenas gelegen op 3 meter boven zee-niveau:
De overige verkeersdeelnemersVan de overige verkeersdeelnemers hebben wij over het algemeen niet heel erg veel last gehad. Je kunt natuurlijk zelf wel redelijk verzinnen dat wanneer je besluit over de Interamericana te gaan fietsen dat het daar een stuk drukker is met veel voorbij razend vrachtverkeer. We kunnen ook zeuren dat vrachtverkeer niet al teveel rekening met fietsers houdt maar dat is niet anders dan in de meeste andere landen. Zeker de eerste paar dagen hebben wij geen last van het verkeer gehad omdat het er bijna niet was, of je moet dat anderhalve paard en die koe mee gaan rekenen. Het verkeer dat je tegenkomt op de onverharde wegen in Costa Rica houd gewoon normaal rekening met elkaar. De bestuurders van de spaarzame auto die we tegenkwamen hadden al snel genoeg in de gaten dat wij het zwaar hadden op onverharde wegen en ze gaven ons dan ook meestal ruim baan en voorrang. Sommigen stopten zelfs of gingen langzaam rijden om te vragen of alles in orde was! Erg hard wordt er in Costa Rica meestal niet gereden, afgezien van de directe omgeving van San Jose. Hard rijden gaat ook niet echt want de gaten die in het wegdek zitten zijn van zo'n omvang dat je de hele ophanging van je auto aan gort rijdt als je met een wat enthousiast tempo door zo'n gat dendert. De meeste auto's zie je dan ook van links naar rechts laverend om de gaten te ontwijken. Fietsers zie je bijna niet in Costa Rica. Het hele land is een en al bergen dus zal de gemiddelde Tico fietsen ook niet snel als hobby krijgen. Motoren kom je wel relatief veel tegen en de bestuurders hiervan hebben beduidend meer haast dan de gemiddelde automobilist. Dit kan ook want het zijn meestal cross-motoren waarop gereden wordt en dan is Costa Rica wel weer een ideaal land voor een dergelijke vehikel. De kaarten en reisgidsenWe zijn een tijd op zoek geweest naar een goede (fiets)kaart van Costa Rica. Deze zoektocht leverde zowel in Nederland als in Costa Rica slechts weinig gedetailleerde kaarten op. De beste kaart die we konden vinden, kochten we bij de Fietsvakantiewinkel in Woerden. Uitgebracht door International Travel Maps (ITM), met een schaal 1:330.000. Hierop staat ook opgegeven of in een bepaalde plaats een hotel of een benzinestation is gevestigd. Van dit laatste hebben we regelmatig gebruik gemaakt. In Costa Rica zelf konden we enkel kaarten vinden met een schaal van 1:500.000 of nog minder gedetailleerd, dus bepaald geen verbetering ten opzicht van wat we in Nederland hadden gekocht. Nadeel van de kaart die wij hadden, was dat er geen hoogtelijnen op stonden, zie hierover meer in het onderstaande kopje "De route". We zijn in San José ook nog naar boekhandel Lehmann’s geweest op zoek naar de kaarten Proyecion Lambert met een schaal van 1:200.000 inclusief hoogtelijnen. Hiervan hebben we er thuis nu 7 van de 9 kaarten die samen Costa Rica vormen, aan de muur hangen. We hebben ze niet aan elkaar geplakt tot een grote kaart omdat we de twee belangrijkste missen: de regio van San José en van Limon. Deze kaarten zijn helaas verouderd en uit productie genomen, zodat ze nauwelijks meer te verkrijgen zijn, als fietskaart zijn ze ook niet echt bruikbaar. Wij hebben ze gewoon voor de "leuk" thuis aan de muur hangen als souvenir. Voor de voorbereiding van onze reis hebben we de Moon-reisgids Costa Rica volledig uitgeplozen. Deze gids is met ruim 800 pagina’s twee keer zo dik als de Lonely Planet en bevat veel detail informatie over hotels, campings en restaurants. De Lonely Planet hebben we ook meegenomen op de reis zelf en dagelijks gebruikt om een slaap- of eetgelegenheid te vinden. Volgende keer gaan wij in ieder geval niet meer zonder reisgids op reis en zal de Lonely Planet ons hoogstwaarschijnlijk weer vergezellen. De route
De route is een verhaal apart. We tonen daarom ook twee routes: de geplande en de daadwerkelijke route; ze hebben namelijk niets met elkaar van doen! Boven staat het kaartje met de route zoals we die daadwerkelijke gefietst hebben; 722 kilometer in totaal. Hieronder staat het kaartje met de route zoals we die gepland hadden: iets van 1500 kilometer in totaal. Wat ging er dan mis dat er zo'n groot verschil tussen gepland en werkelijk ligt? Eén simpele verklaring: géén ervaring met fietsen in bergachtig terrein op onverharde wegen. We weten inmiddels dat het plannen van een route meer is dan wat lijntjes op een kaart intekenen. Rekening houden met hoogteverschillen is wel handig als je die hoogteverschillen op eigen kracht met volle bepakking moet overbruggen. Het klinkt te suf voor woorden maar wij hadden ons dus echt niet gerealiseerd wat het betekende om "even" 1500 hoogtemeters op onverharde wegen te doen. De praktijk was een harde leermeester en daarom moesten we na 2 dagen onze plannen al drastisch bijstellen!
De weblinks
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||